Przemilczane krzywdzenie
Ponad 26 % populacji w Polsce stanowią ludzie starsi – powyżej 60. roku życia.
Przemoc wobec starszych jest poważnym problem społecznym w skali globalnej. Wpływ na to ma postępujący proces starzenia się społeczeństwa na całym świecie. Najczęstszą formą przemocy wobec starszych jest przemoc psychiczna i ekonomiczna. Potwierdzają to badania Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk.
ZBADANO, KTO I GDZIE STOSUJE PRZEMOC WOBEC OSÓB STARSZYCH
Przemoc wobec starszych ma miejsce najczęściej w domach seniorów, dużo rzadziej instytucjach opiekuńczych. Krzywdzicielami są członkowie najbliższej rodziny (współmałżonek, dzieci, wnukowie) lub opiekunowie instytucjonalni. Osoby stosujące przemoc zwykle mają z osobą krywdzoną silny emocjonalnie i długotrwały kontakt – są to najczęściej najbliżsi. Dlatego starze osoby krzywdzone wstydzą się, boją, mają poczucie winy, a nawet usprawiedliwiają krzywdzicieli i ukrywają problem. Czasami też nie mają świadomości, że takie traktowanie jest przemocą.

Osoby, które mają 80 lub więcej lat, były osobami doznającymi przemocy bądź zaniedbania trzy razy częściej niż osoby z całej populacji ludzi starszych.
W 90 % przypadków stosowania przemocy wobec osób starszych sprawcami tych czynów byli członkowie rodziny. Dwie trzecie osób stosujących przemoc to dorosłe dzieci lub małżonkowie ofiar.
Kobiety stanowią 68% osób doznających przemocy wśród osób starszych.
Zaniedbanie jest najbardziej typową formą przemocy wobec osób starszych (55 %). Kolejne miejsce zajmują: przemoc fizyczna (15 % przypadków), wykorzystywanie finansowe (12 %), przemoc emocjonalna (8 %), seksualna (0,3 %).
Tylko część przypadków przemocy domowej wobec osób starszych jest zgłaszanych odpowiednim władzom.
W 47 % potwierdzonych przypadków stosowania przemocy wobec osób starszych krzywdzicielami były dorosłe dzieci, w 19 % byli to małżonkowie, w 8 % wnuczkowie, a w 9 % inni krewni.
ZBADANO, JAKIE MOGĄ BYĆ FORMY PRZEMOCY WOBEC OSÓB STARSZYCH
Główne formy przemocy to:
- izolowanie
- zabieranie pieniędzy (np. emerytury czy renty)
- wytykanie choroby i niepełnosprawności
- szantażowanie, groźby, wyzwiska
- ograniczanie swobody decyzji
- straszenie oddaniem do domu opieki
- wmawianie choroby psychicznej
- wymuszanie zmian w testamencie
- obciążanie zawyżonymi kosztami (np. kredytami lub pożyczkami)
- skłanianie do darowizn
- zaniedbywanie, niezapewnienie jedzenia, leków, higieny osobistej, opieki medycznej
- opuszczenie przez opiekunów, pozostawienie bez opieki.
GDZIE SZUKAĆ POMOCY:
- Komenda Powiatowa Policji w Twoim powiecie
- Ośrodek Pomocy Społecznej w Twojej gminie
- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Twoim Powiecie

Informacja ukazuje się w ramach projektu „To nie musi być Twoja historia II”, który został nagrodzony w konkursie „Pomoc społeczna, w tym pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób - wspieranie działań na rzecz przeciwdziałania przemocy w Województwie Wielkopolskim”, przeprowadzonym przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu. Dzięki temu projekt uzyskał dofinansowanie ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w formie wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego z dziedziny pomocy społecznej w 2025 roku. Projekt jest też realizowany ze środków własnych Stowarzyszenia „DZIECKO”. Realizację działań projektowych wspiera jako partner Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gostyniu.
Projekt jest realizowany na terenie całego Województwa Wielkopolskiego.
Przedstawione treści wyrażają poglądy realizatora projektu i nie muszą odzwierciedlać oficjalnego stanowiska Samorządu Województwa Wielkopolskiego.
2025-12-08
